Ενεργειακή μετάβαση/τεχνολογικές εξελίξεις στη ναυτιλία
Η εξάρτηση της ναυτιλίας από συμβατικά ορυκτά καύσιμα δημιουργεί σημαντικές περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) αναθεώρησε την εν λόγω χρήση καυσίμων και με την αναθεώρηση το 2023 φιλοδοξεί να επιτευχθεί η χρήση καθαρών καυσίμων μέχρι την ιδανική περίπτωση φθάνοντας την μηδενική εκπομπή αερίων θερμοκηπίου έως το 2050 με ενδιάμεσα σημεία εφαρμογής για το 2030 και 2040 με μειωμένες εκπομπές. Μελετώντας την όλη πρόοδο εφαρμογής φαίνεται ότι απαιτείται συνολικός μετασχηματισμός του ενεργειακού συστήματος συμπεριλαμβανομένων του σχεδιασμού πλοίων, των μηχανών, της λειτουργίας, των λιμενικών υποδομών και της παραγωγής και εφοδιασμού των νέων καυσίμων.
Οι απαιτήσεις ΙΜΟ και τα ευρωπαϊκά μέτρα επηρεάζουν πλοία, εταιρείες και λιμένες.
-IMO GHG 2023: καθαρές / μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050
-EEXI: τεχνικός δείκτης ενεργειακής απόδοσης για υφιστάμενα πλοία
-CII: ετήσια αξιολόγηση λειτουργικής έντασης άνθρακα
-EU MRV: παρακολούθηση, αναφορά και επαλήθευση εκπομπών CO₂
-EU ETS: ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών από το 2024
-FUEL EU MARITIME: σταδιακή μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου για την ενέργεια του πλοίου από το 2025
Το IMO net-zero προτάθηκε παγκοσμίως με τεχνικά πρότυπα καυσίμων και οικονομικά, η υιοθέτηση του αναβλήθηκε από τον οκτώβριο του 2025 για συζήτηση το 2026.
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ
-Μεθανόλη (Methanol)
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ειδικά σχεδιασμένες μηχανές διπλού καύσιμου. Είναι σε υγρή μορφή και διευκολύνει την αποθήκευση και διαχείριση συγκριτικά με το υδρογόνο, η συμβατική μεθανόλη είναι ορυκτή, ενώ η βιομεθανόλη και η e-methanol μπορούν να προσφέρουν χαμηλότερο αποτύπωμα αφού παραδίδονται με βιώσιμο τρόπο
-Αμμωνία (Ammonia)
Δεν περιέχει άνθρακα και δεν παράγει CO₂, ωστόσο Είναι τοξική, αυστηρά συστήματα διαχείρισης και ίσως να δημιουργηθούν εκπομπές NOx και N₂O. Τέλος η ασφάλεια πληρώματος, λιμένων και εφοδιασμού είναι κρίσιμη.
-Υδρογόνο (Hydrogen)
Το πράσινο υδρογόνο παράγεται με ηλεκτρόλυση με ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια, μπορεί να αξιοποιηθεί σε κυψέλες καυσίμου, για κατάλληλους κινητήρες ως πρώτη ύλη για συνθετικά καύσιμα η χαμηλή ογκομετρική ενεργειακή πυκνότητα και οι απαιτήσεις αποθήκευσης περιορίζουν ορισμένες εφαρμογές.
-Βιοκαύσιμα (Biofuels)
Τα βιοκαύσιμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε υφισταμένους κινητήρες ή με σχετικές μεταρυθμίσεις, η διαθεσιμότητα βιώσιμης πρώτης ύλης είναι περιορισμένη, ο ανταγωνισμός, αλλά, και η αξιολόγηση εκπομπών καθορίζουν την πραγματική τους αξία.
-LNG (Υγροποιημένο φυσικό αέριο)
Έχει ήδη σημαντική παρουσία, ιδιαίτερα σε νεώτερα πλοία και μεγάλα κρουαζιερόπλοια, μειώνει ορισμένους τοπικούς ρύπους αλλά παραμένει ορυκτό καύσιμο.
Ορθή αξιολόγηση σημαίνει εξέταση όλης της αλυσίδας Well-to-Wake: Παραγωγή, επεξεργασία, μεταφορά, αποθήκευση και χρήση το εκάστοτε καυσίμου.
SHORE POWER / COLD IRONING (ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗΠΛΟΙΩΝΑΠΟΞΗΡΑΣ)
Το ONSHORE POWER SUPPLY (OPS) επιτρέπει στο πλοίο να συνδεθεί με το ηλεκτρικό δίκτυο του λιμένα κατά τον ελλιμενισμό, έτσι το πλοίο περιορίζει ή διακόπτει την λειτουργία των βοηθητικών μηχανών.

Έτσι λοιπόν φέρουν τα κάτωθι αποτελέσματα.
-Μείωση τοπικών εκπομπών NOx, SOX και αιωρούμενων σωματιδίων.
-Περιορισμός θορύβου και κραδασμών.
-Δυνατότητα μείωσης CO₂ όταν η ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από πηγές χαμηλών εκπομπών.
-Ανάγκη επενδύσεων σε δίκτυα στους λιμένες, υποσταθμούς, καλωδιώσεις, διαχείριση φορτίων.
-Υποδομή στα πλοία για να δεχτούν την εν λόγω εγκατάσταση.
Η εν λόγω τεχνολογία έχει ιδιαίτερη σημασία για τα κρουαζιερόπλοια και επιβατηγά που παραμένουν αρκετές ώρες σε λιμένες και έχουν υψηλές ηλεκτρικές ανάγκες, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την διαθεσιμότητα κατάλληλης υποδομής και το ενεργειακό μίγμα του δικτύου.
ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΩΣΗΣ
Με τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας μπορούν να λειτουργούν ως αποκλειστική πηγή πρόωσης σε συγκεκριμένες εφαρμογές ή να συνδυάζονται με κινητήρες εσωτερικής καύσεως, δημιουργούνται υβριδικά συστήματα.
Υπάρχουν οι κάτωθι εφαρμογές:
-Πλήρως ηλεκτρική πρόωση, ιδιαίτερα για μικρές αποστάσεις, πορθμεία και σταθερά δρομολόγια με δυνατότητα φόρτισης.
-Υβριδική πρόωση: Συνδυασμός κινητήρων και μπαταριών για βελτιστοποίηση φορτίου, ελιγμούς και λειτουργία σε λιμένες.
-Εφαρμογές σε πορθμεία, ρυμουλκά, πλοία υποστήριξης, ποταμόπλοια και μικρά / expedition κρουαζιερόπλοια.

Κρίσιμα ζητήματα είναι η ενεργειακή πυκνότητα, το βάρος, ο χώρος εγκατάστασης η διάρκεια ζωής, η διαχείριση θερμότητας και πυρασφάλειας. Η θερμική διαφυγή (Thermal Runaway) απαιτεί ειδική πρόληψη, ανίχνευση και αντιμετώπιση.
ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ / ΜΙΚΡΟΙ ΑΡΘΡΩΤΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΕΣ (SMRs)
Η πυρηνική πρόωση αποτελεί μία πιθανή επιλογή για πλοία μεγάλα και μεγάλων αποστάσεων και υψηλών ενεργειακών απαιτήσεων, η πυρηνική σχάση παράγει θερμότητα η οποία κινεί ατμοστροβίλους ή υποστηρίζει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι SMRs (Small Modular Reactors) είναι μικρότεροι, αρθρωτοί αντιδραστήρες που αναπτύσσονται για διάφορες εφαρμογές. Η αξιοποίηση στην εμπορική ναυτιλία παραμένει υπό εξέταση και δεν αποτελεί ακόμη μία ώριμη εμπορική λύση.
-Πλεονεκτήματα: υψηλή ενεργειακή πυκνότητα και μεγάλη αυτονομία.
-Προκλήσεις: κόστος, αδειοδότηση, πυρηνική ασφάλεια, προστασία, απόβλητα, ασφάλιση και αποδοχή σε λιμένες και κοινωνίες.
Η εμπειρία στρατιωτικών πλοίων, παγοθραυστικών δεν μεταφέρεται εύκολα στην εμπορική ναυτιλία, απαιτείται ειδικό διεθνές κανονιστικό πλαίσιο και μηχανισμοί ευθύνης.
ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ: ΟΡΑΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Τα σύγχρονα κρουαζιερόπλοια λειτουργούν ως πλωτές ενεργειακές εγκαταστάσεις, καθώς χρειάζονται ισχύ μεγάλη όχι μόνο για την πρόωση, αλλά και για τις ξενοδοχειακές λειτουργίες, κλιματισμό, κουζίνες, φωτισμό, ψυχαγωγία κλπ.

-Κινητήρες πολλαπλών καυσίμων και δυνατότητα προσαρμογής σε μελλοντικά καύσιμα.
-Shore power για μείωση ρύπων κατά τον ελλιμενισμό, ανάκτηση θερμότητας και βελτιστοποίηση ενεργειακής διαχείρισης.
-Μπαταρίες και υβριδικά συστήματα όπου είναι κατάλληλα οικονομικά / τεχνικά.
-Συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και εξοικονόμηση νερού.
Η Ευελιξία Καυσίμου (Fuel flexibility) είναι σημαντική για νέες ναυπηγήσεις, κατάλληλες υποδομές και διαθεσιμότητα πράσινων καυσίμων.
ΠΟΤΑΜΟΠΛΟΙΑ (RIVER CRUISERS AND LUXURY EXPEDITION CRUISES)
Τα ποταμόπλοια έχουν συχνά μικρότερες αποστάσεις και πιο προβλέψιμα δρομολόγια σε σχέση με τα ποντοπόρα πλοία. Αυτό διευκολύνει την χρήση μπαταριών, υβριδική πρόωση και φόρτιση σε επιλεγμένους λιμένες. Οι περιορισμοί βυθίσματος, όπως προέκυψαν την παρούσα σεζόν, δημιουργούν προβλήματα πολλές φορές. Επιπλέον το ύψος και η διαθέσιμη ισχύς επηρεάζουν τον σχεδιασμό.

Τα εξερευνητικά πολυτελή πλοία (Luxury Expedition) δραστηριοποιούνται συχνά σε απομακρυσμένα και ευαίσθητα οικοσυστήματα. Η αυτονομία, αξιοπιστία, ασφάλεια και ο περιορισμός του υποθαλάσσιου θορύβου έχουν ιδιαίτερη σημασία, η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να συμβαδίζει με αυστηρές απαιτήσεις λειτουργίας σε δύσκολες συνθήκες.
ΝΑΥΠΗΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Οι νέες ναυπηγήσεις αποτελούν ευκαιρία ενσωμάτωσης τεχνολογιών που είναι αδύνατον να προστεθούν εκ των υστέρων, η αγορά κρουαζιέρας επενδύει σε νέα πλοία με αναβαθμίσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα και διαφοροποίηση προϊόντων. Σήμερα το orderbook αναφέρει 82 πλοία αξίας 95 billion $.

ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΟΠΛΟΙΟ ZEROEMISSIONS
Ένα πλήρες ηλεκτρικό κρουαζιερόπλοιο σχεδιάζεται τώρα στα ναυπηγεία της Γερμανίας Meyer Werft, είναι το πρώτο πλήρες ηλεκτρικό πλοίο με μπαταρίες που μελετάται και θα κατασκευαστεί σε αυτό το μέγεθος GRT 82000 MT και μεταφέρει 1856 επιβάτες. Το πλοίο αυτό σχεδιάζεται για λειτουργία στην Ευρώπη σε διάφορα δρομολόγια προς βόρεια Ευρώπη και Μεσόγειο.

Το πλοίο αυτό θα φορτίζει τις μπαταρίες από το shore power στα μεγάλα λιμάνια και θα έχει την δυνατότητα για αρκετές ώρες να ταξιδεύει χωρίς κινητήρα στο επόμενο λιμάνι. Οι μπαταρίες αυτές είναι ειδικού τύπου με μεγάλο capacity. Το πλοίο αυτό θεωρείται και σαν hybrid type αφού έχει ήδη μικρές γεννήτριες για να εξυπηρετεί μεγάλα ταξίδια (transatlantic) με τις γεννήτριες να φορτίζουν τις μπαταρίες. Το πρώτο πλοίο προγραμματίζεται να παραδοθεί το 2031, είναι το πρώτο κρουαζιερόπλοιο με πραγματικά zero emission αποτέλεσμα. Corvus Energy in Norway είναι η εταιρεία που μελετά και θα κατασκευάσει αυτές τις ειδικές και σε μεγάλο μέγεθος μπαταρίες για ένα τέτοιο πλοίο με την απόδοση που χρειάζεται, πλεονεκτήματα επίσης στους επιβάτες με μηδενικό θόρυβο κινητήρων και vibration.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η ναυτιλία διατρέχει τις σημαντικότερες τεχνολογικές μεταβολές της ιστορίας της, όπως προαναφέραμε δεν υπάρχει μία τεχνολογία / τεχνογνωσία και ένα καύσιμο που να καλύπτει όλες τις ανάγκες για όλους τους τύπους πλοίων.
-Εναλλακτικά καύσιμα με τεκμηριωμένη επίδοση.
-Ενεργειακή αποδοτικότητα και βελτιστοποίηση λειτουργίας.
-Ηλεκτρικά και υβριδικά συστήματα που ταιριάζουν.
-Ασφαλής αποθήκευση ενέργειας και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών συμπεριλαμβανομένων των SMRs.
-Σταθερό, εφαρμόσιμο και διεθνώς συντονισμένο κανονιστικό πλαίσιο.

Το πλοίο του μέλλοντος δεν θα είναι απλώς ένα σύγχρονο πλοίο, αλλά θα αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου ενεργειακού συστήματος σε πλοίο, λιμένες, παραγωγοί ενέργειας, ναυπηγεία και τεχνολογικοί πάροχοι.
Content Original Link:
" target="_blank">

